Şirketler İçin Ticari Sözleşme Hazırlama Rehberi

Ticari sözleşmeler, şirketlerin müşterileri, tedarikçileri, iş ortakları, bayileri ve hizmet sağlayıcılarıyla kurduğu ilişkilerin hukuki temelini oluşturur. Sözlü olarak verilen sözler veya eksik hazırlanmış belgeler, ticari ilişkinin ilerleyen dönemlerinde ödeme, teslimat, sorumluluk ve fesih konularında önemli anlaşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle sözleşmenin yalnızca tarafların anlaşmasını gösteren bir belge olarak değil, muhtemel riskleri önceden düzenleyen bir güvence aracı olarak görülmesi gerekir.

Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulur. Kanunda özel bir şekil şartı öngörülmeyen sözleşmeler belirli bir şekle bağlı olmasa da ticari ilişkilerin yazılı şekilde kayıt altına alınması, tarafların yükümlülüklerinin ve gerçek iradelerinin ortaya konulması açısından önemlidir. Gebze ve Kocaeli bölgesinde faaliyet gösteren şirketler, sözleşme hazırlama ve inceleme süreçlerinde FED Hukuk Bürosu Gebze Kocaeli üzerinden profesyonel hukuki destek alabilir.

Ticari Sözleşmenin Temel Unsurları Nasıl Belirlenmelidir?

Sağlıklı bir ticari sözleşme hazırlanırken ilk olarak tarafların kim olduğu, sözleşmenin hangi işlemi kapsadığı ve tarafların hangi yükümlülükleri üstlendiği açıkça belirlenmelidir. Belirsiz, çelişkili veya farklı şekillerde yorumlanabilecek ifadeler, ticari uyuşmazlıkların önemli nedenleri arasındadır.

Türk Ticaret Kanunu, tacirlerin ticari faaliyetlerinde basiretli davranmasını öngörür. Bu nedenle şirketlerin sözleşme imzalamadan önce karşı tarafın bilgilerini, yetkilerini ve üstleneceği yükümlülükleri dikkatle değerlendirmesi gerekir.

Taraf ve Yetkili Bilgilerinin Kontrol Edilmesi

Sözleşmede şirketlerin tam ticaret unvanları, merkez adresleri, vergi bilgileri ve varsa ticaret sicili bilgileri eksiksiz şekilde yazılmalıdır. Sözleşmeyi şirket adına imzalayan kişinin temsil ve imza yetkisi de kontrol edilmelidir. İmza sirküleri, vekâletname, şirket ana sözleşmesi veya yetkili organ kararı bu incelemede önem taşıyabilir.

Özellikle yüksek bedelli ve uzun süreli ticari ilişkilerde yalnızca şirket kaşesinin bulunması yeterli görülmemelidir. İmzayı atan kişinin şirketi hangi tutara kadar ve hangi işlemlerde temsil edebildiği araştırılmalıdır. Temsil yetkisinin sınırları dikkate alınmadan yapılan işlemler, sözleşmenin uygulanması sırasında hukuki tartışmalara neden olabilir.

Sözleşmenin Konusu ve Yükümlülüklerin Açıklanması

Sözleşmenin hangi mal veya hizmet için düzenlendiği ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır. Ürünün miktarı, kalitesi, teknik özellikleri ve teslim şekli ile hizmetin kapsamı, süresi ve sonuçları mümkün olduğunca ölçülebilir ifadelerle belirtilmelidir.

“Uygun zamanda”, “gerekli kalitede” veya “ihtiyaç hâlinde” gibi sınırları belli olmayan ifadeler yerine kesin tarihler, kalite ölçütleri ve performans kriterleri kullanılabilir. Teknik detayların fazla olması durumunda ürün listeleri, projeler ve şartnameler sözleşme eki olarak düzenlenebilir. FED Hukuk Bürosu Gebze Kocaeli, şirketin faaliyet alanına ve ticari ilişkinin yapısına göre sözleşme hükümlerinin özelleştirilmesine yardımcı olabilir.

Ödeme ve Teslimat Koşulları Nasıl Düzenlenmelidir?

Ticari sözleşmelerde en sık karşılaşılan uyuşmazlıkların başında ödeme ve teslimat sorunları gelir. Ücretin yalnızca toplam tutar olarak yazılması çoğu zaman yeterli değildir. Ödemenin zamanı, yöntemi, vergiler, ek giderler ve gecikme hâlinde uygulanacak sonuçlar da sözleşmede düzenlenmelidir.

Tarafların ticari beklentileri sözleşmede ne kadar ayrıntılı açıklanırsa sonradan farklı yorumların ortaya çıkma ihtimali o kadar azalır. Sözleşme hazırlanırken taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi ihtimali de değerlendirilmelidir.

Sözleşme Bedeli ve Ödeme Takviminin Belirlenmesi

Sözleşme bedelinin Türk lirası veya yabancı para cinsinden olup olmadığı, KDV ve diğer vergilerin bedele dâhil edilip edilmediği belirtilmelidir. Ödemenin peşin, taksitli veya belirli iş aşamalarının tamamlanmasına bağlı olarak yapılacağı açıkça yazılmalıdır.

Taksitli ödemelerde her taksidin tarihi ve miktarı ayrı ayrı gösterilebilir. Yabancı para üzerinden yapılan işlemlerde ödemenin hangi para birimiyle gerçekleştirileceği ve kur hesabının nasıl yapılacağı düzenlenmelidir. Ayrıca faturanın düzenlenme zamanı, ödeme için tanınan vade ve banka masraflarının hangi tarafça karşılanacağı gibi ayrıntılar da açıklığa kavuşturulabilir.

Teslimat, Ayıp Bildirimi ve Cezai Şartlar

Malın veya hizmetin teslim tarihi, teslim yeri ve teslimin gerçekleştiğini gösteren belgeler sözleşmede belirlenmelidir. Ürünlerin kargo, nakliye veya depolama sırasında zarar görmesi durumunda sorumluluğun hangi tarafa ait olacağı da değerlendirilmelidir.

Ayıplı veya eksik teslim hâlinde izlenecek yol açıkça yazılmalıdır. Ayıbın giderilmesi, ürünün değiştirilmesi, bedelde indirim yapılması veya sözleşmenin sona erdirilmesi gibi seçenekler ticari ilişkinin özelliklerine göre düzenlenebilir. Gecikme ve sözleşmeye aykırılık hâlleri için cezai şart belirlenmesi mümkün olsa da bu hükümlerin işletme açısından doğurabileceği sonuçlar ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Şirketin Hukuki Riskleri Nasıl Azaltılabilir?

Ticari sözleşme yalnızca işlerin planlandığı gibi ilerlediği dönem için hazırlanmamalıdır. Taraflardan birinin ödeme yapmaması, teslimatı geciktirmesi, gizli bilgileri paylaşması veya ticari ilişkinin sürdürülemez hâle gelmesi gibi ihtimaller önceden değerlendirilmelidir.

Şirketler için sözleşme hazırlama sürecinde fesih, gizlilik, kişisel veriler, mücbir sebep, bildirim yöntemleri ve uyuşmazlık çözümü gibi hükümler büyük önem taşır. Bu maddeler, anlaşmazlık ortaya çıktığında tarafların nasıl hareket edeceğini belirler.

Fesih, Gizlilik ve Mücbir Sebep Maddeleri

Sözleşmenin başlangıç ve sona erme tarihleri açıkça yazılmalıdır. Sözleşmenin kendiliğinden uzayıp uzamayacağı, tarafların hangi süre içerisinde fesih bildiriminde bulunabileceği ve hangi ihlallerin haklı fesih nedeni oluşturacağı belirlenmelidir.

Tarafların ticari sırları, müşteri bilgileri, fiyatlandırma yöntemleri ve teknik verileri paylaşması gerekiyorsa gizlilik maddesine yer verilmesi önemlidir. Gizlilik yükümlülüğünün sözleşme sona erdikten sonra devam edip etmeyeceği de düzenlenebilir.

Doğal afet, savaş, salgın, kamu otoritelerinin kararları veya tarafların kontrolü dışında meydana gelen benzeri olaylar için mücbir sebep hükümleri hazırlanabilir. Bu olayların yükümlülükleri ne kadar süreyle askıya alacağı ve uzun süre devam etmesi hâlinde sözleşmenin sona erdirilip erdirilemeyeceği açıklanmalıdır.

Bildirim ve Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri

Sözleşme kapsamında yapılacak ihtar, fesih, sipariş ve diğer bildirimlerin hangi yöntemle gönderileceği belirlenmelidir. Türk Ticaret Kanunu, tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin bildirimlerde kullanılabilecek yöntemleri ayrıca düzenlemektedir.

Uyuşmazlık çıkması hâlinde yetkili mahkeme, uygulanacak hukuk ve gerektiğinde tahkim yöntemi değerlendirilebilir. Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan belirli alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu nedenle sözleşmenin uyuşmazlık çözüm hükümleri hazırlanırken arabuluculuk süreci de dikkate alınmalıdır.

Ticari Sözleşme Hazırlama Ücretleri Neye Göre Belirlenir?

Ticari sözleşme hazırlama fiyatları, sözleşmenin türüne ve talep edilen hukuki hizmetin kapsamına göre değişiklik gösterebilir. Mevcut ve kısa bir sözleşmenin incelenmesi ile sıfırdan kapsamlı bir bayilik, distribütörlük, ortaklık veya tedarik sözleşmesi hazırlanması aynı iş yüküne sahip değildir.

Avukatlık hizmetlerinde ücret belirlenirken yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınır. Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan 2025–2026 tarifesi, hukuki yardım ve avukatlık hizmetlerinde uygulanacak güncel asgari ücret çerçevesini göstermektedir.

Sözleşme Avukatı Ücretini Etkileyen Unsurlar

Sözleşmenin uzunluğu, taraf sayısı, işlem bedeli ve hukuki risk seviyesi ücretlendirmede etkili olabilir. Sözleşmenin yabancı dilde hazırlanması, teknik belgelerin incelenmesi, karşı tarafla müzakere yürütülmesi veya birden fazla sözleşme ekinin oluşturulması da hizmet kapsamını genişletebilir.

Bazı şirketler yalnızca tek bir sözleşmenin hazırlanmasına ihtiyaç duyarken bazı işletmeler düzenli sözleşme kontrolü ve hukuki danışmanlık talep edebilir. Bu nedenle ücretlendirme yapılmadan önce şirketin faaliyet alanı, sözleşmenin amacı ve istenen hizmetler belirlenmelidir.

Fiyat Bilgisi İçin FED Hukuk Bürosu ile İletişime Geçin

Gebze ve Kocaeli bölgesinde ticari sözleşme hazırlama, mevcut sözleşmeyi inceleme veya karşı tarafın sunduğu hükümleri değerlendirme konusunda FED Hukuk Bürosu Gebze Kocaeli ile iletişime geçebilirsiniz. Sözleşmenin konusu ve şirketinizin ihtiyaçları incelendikten sonra hukuki risklere uygun bir çalışma planı hazırlanabilir.

İnternetten indirilen standart sözleşmeler, her işletmenin faaliyet modelini ve ticari risklerini karşılamayabilir. Şirketinize özel hazırlanmış açık ve uygulanabilir bir sözleşme, uyuşmazlık ihtimalinin azaltılmasına ve ticari ilişkilerin daha güvenli yürütülmesine katkı sağlar. Hizmet kapsamı ve ticari sözleşme hazırlama ücretleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için FED Hukuk Bürosu Gebze Kocaeli ile iletişime geçebilirsiniz.